Archive for Luty 1st, 2013

Skorupa ziemska   no comments

Posted at 10:24 pm in Wszechświat

Zewnętrzna warstwa Ziemi składa się z małych ziarenek pokruszonej skały i zbutwiałych szczątków roślinnych. Pod spodem są warstwy skały. Czasem możemy obejrzeć te warstwy w nadmorskim urwisku albo w wykopie, którym poprowadzono drogę lub kolej. Wszystkie jaskinie i kopalnie wydrążone są w tej właśnie skale. Nikomu nie udało się przez nią przebić. Grubość skorupy ziemskiej zmienia się od mniej więcej 5 km w jednych miejscach do ponad 50 km w innych. Cienka warstwa jest pod dnem oceanów. Ponieważ odległość od środka Ziemi do powierzchni wynosi 6 400 km, grubość skorupy jest w porównaniu z nią równie mała jak grubość skorupy na jajku. Powiedzmy, że mamy cudowny pojazd, którym możemy wyprawić się do środka Ziemi. Potrzebny nam będzie ekran osłaniający przed gorącem, żebyśmy nie usmażyli się żywcem, i mocny pancerz, który wytrzyma olbrzymie ciśnienie. Pod skorupą dotarlibyśmy do płaszcza, grubej warstwy gęstej, miękkiej skały. Płaszcz jest przeważnie stały, ale w niektórych miejscach wytworzyła się wulkaniczna lawa. Im głębiej się znajdziemy, tym będzie cieplej i tym słynniejsza stanie się skała. Płaszcz ma grubość 2 900 km. Jądro Ziemi jest bardzo gorące i gęste. Zewnętrzne jądro to rozżarzona do czerwoności i gruba na 2 100 km warstwa, w samym zaś środku tkwi rozżarzona do białości stała bryła o średnicy 2 800 km. Jądro składa się być może z metali, jak żelazo lub nikiel, gdyż są one bardzo gęste, albo z innych materiałów, sprasowanych w dziwne kształty wskutek olbrzymiego ciśnienia i bardzo wysokiej temperatury. Nie wiemy dokładnie, jaka temperatura panuje w środku, ale prawdopodobnie jest to wiele tysięcy stopni Celsjusza. Ciśnienie wynosi ponad trzy miliony atmosfer!

Written by admin on Luty 1st, 2013

Tagged with , , , , ,

Jowisz   no comments

Posted at 10:25 am in Układ słoneczny

Kolejną planetą Układu Słonecznego, oddaloną o siedemset siedemdziesiąt osiem milionów kilometrów od Słońca, jest Jowisz. Ta największa ze wszystkich planet, ze względu na swoją budowę zwana gazowym olbrzymem, potrzebuje niemal dwunastu lat na okrążenie Słońca, zaś temperatura na powierzchni planety spada nawet do minus stu sześćdziesięciu trzech stopni Celsjusza. Jowisz otacza bardzo gęsta atmosfera, złożona z kilku warstw chmur, układających się w charakterystyczne pasy. Widoczna za pomocą nawet amatorskich teleskopów wielka czerwona plama na powierzchni Jowisza to w rzeczywistości wir, istniejący od co najmniej trzystu lat. Od stu lat obserwujemy jego zanikanie – obecnie ma powierzchnię o połowę mniejszą niż w chwili odkrycia. Ze względu na bardzo szybką prędkość obrotową Jowisza – wykonuje on obrót wokół swojej osi w ciągu zaledwie dziesięciu godzin, jego powierzchnia jest w pewnym stopniu spłaszczona. Największym spośród sześćdziesięciu trzech znanych księżyców Jowisza jest Ganimedes. Jest on większy nawet niż planety Pluton i Merkury. Jego powierzchnia pokryta jest lodem, w związku z czym Ganimedes posiada atmosferę niemal w całości składającą się z tlenu – uwalniany z lodu wodór jako zbyt lekki nie jest zatrzymywany przez grawitację księżyca.

Written by admin on Luty 1st, 2013

Tagged with , , , , ,