Archive for the ‘Planeta ziemia’ Category

Czas   no comments

Posted at 3:26 am in Planeta ziemia

Ruchy Ziemi wyznaczają pewne prawidłowości, które sterują życiem człowieka i wymuszają dostosowanie się do nich. Jedną z takich prawidłowości jest właśnie czas. Za jego najprostszą jednostkę możemy uważać dobę słoneczną (odstęp czasu między dwoma kolejnymi górowaniami Słońca). To jednostka, którą narzuca nam przyroda – następujące po sobie okresy jasności i ciemności wyznaczają rytm życia na Ziemi.Czas jest jednakowy na jednym południku. Żeby móc posługiwać się określeniami czasu, należy wyjść od tego, że jeden obrót Ziemi wokół własnej osi odpowiada 1 dobie. Co za tym idzie, obrót o 15o odpowiada jednej godzinie, a jeden stopień odpowiada 4 minutom. Czas nie jest jednakowy dla różnych miejsc na kuli ziemskiej, związane jest to z dobowym i rocznym ruchem Słońca. Słońce wschodzi i zachodzi o różnych porach. Konieczna jednak jest pewna synchronizacja, różne kultury wytworzyły różne systemy mierzenia czasu oraz sposoby prezentacji jego upływu. Pod koniec XIXw. uznano południk w Greenwich (0o) za podstawowy do określania czasu uniwersalnego. Kulę ziemską podzielono na 24 strefy czasowe, zostały także wyróżnione południki strefowe. Szerokość każdej ze stref wynosi 15o. Jest to najczęściej stosowany system mierzenia czasu. Czas uniwersalny wyznacza tzw. umowną granicę zmiany daty, przebiegającą wzdłuż południka 180o. Ta granica powoduje, że podróżując na wschód, tracimy jedną dobę, a podróżując na zachód, jedną zyskujemy. Ze względów praktycznych (aby nie przestawiać zegarków poruszając się wewnątrz jednego kraju), powstał system tzw. czasu strefowego, zwykle jednakowy dla całego kraju. Niektóre rozległe państwa, jak Rosja, czy Stany Zjednoczone podzielone zostały na kilka stref czasowych. W obszarze strefy używa się jednego czasu. Dopiero po przekroczeniu granicy strefy przestawia się zegarek o godzinę lub dwie.

Written by admin on Marzec 6th, 2013

Tagged with , , , , ,

Wymiary Ziemi   no comments

Posted at 4:19 am in Planeta ziemia

Mówimy często o Ziemi, że jest ona kulą, ale to nieprawda. Kula ta jest spłaszczona, taka spłaszczona kula nosi nazwę geoidy. Równikowa średnica Ziemi wynosi 12 756 km, a południkowa 12 714. Spłaszczenie spowodowane jest obracaniem się Ziemi wokół własnej osi, co trwa obecnie 23 godziny 56 minut. Na początku istnienia Układu Słonecznego Ziemia kręciła się pięć razy szybciej niż teraz. Jej rotację dodatkowo spowalnia Księżyc, dążąc do wyrównania czasu swojego obiegu wokół Ziemi z czasem jej obrotu wokół własnej osi. Obwód Ziemi wynosi 40 070 km. Ziemia waży (…). Jej duża masa spowodowana jest równie dużą średnią gęstością, która wynosi 5,52 kg/l. Rośnie ona w głąb Ziemi, w jądrze wynosi od 9 do 18kg/l. Gęstość spowodowana jest większą siłą przyciągania. Temperatura na Ziemi jest zróżnicowana i zależy od wielu różnych czynników, m.in. od odległości od mórz, ukształtowania terenu czy szerokości geograficznej. Najniższe temperatury notuje się na biegunach lub w ich okolicy, najwyższe w okolicach równika (choć nie jest to regułą). Najniższa zanotowana temperatura wyniosła -88oC, najwyższa 58oC.Atmosfera wokół Ziemi pełni funkcję ochronną, chroni np. przed szkodliwym dla życia promieniowaniem słonecznym i kosmicznym, wchłania także mniejsze meteoryty. Głównie dzięki atmosferze temperatura na Ziemi utrzymuje się w przyzwoitych granicach, zachowując wodę w stanie ciekłym, a co za tym idzie, życie. Rozciąga się na ok. 190 km nad powierzchnią. Dzieli się na 5 warstw.

Written by admin on Luty 8th, 2013

Tagged with , , , , ,

Orbita Ziemi   no comments

Posted at 12:17 am in Planeta ziemia

Orbita Ziemi ma kształt eliptyczny, różnica między aphelium a peryhelium wynosi 5,1 mln km, przy średniej odległości 149,5 mln km. Kształt orbity przez lata zmienia się, 95 tys. lat temu był o wiele bardziej eliptyczny niż obecnie. Powodem tych zmian są m.in. siły ciążenia Słońca i innych planet. Takie oddziaływania nazywane są cyklem Milankovitcha, który odegrał dużą rolę w epokach lodowcowych. Nazwą tą określamy płaszczyznę, na której znajduje się orbita Ziemi, bądź też drogę pozornego ruchu Słońca po sklepieniu nieba, na tle Zodiaka, nazywamy ekliptyką.Rotacja to ruch planety wokół własnej osi. Żadna z planet nie obraca się względem osi dokładnie pod kątem prostym – oś rotacji Ziemi nachylona jest pod kątem 23,4o. Z zagadnieniem tym wiąże się pojęcie północnej gwiazdy, to jest tej, która znajduje się prawie dokładnie nad biegunem północnym. Obecnie taką gwiazdą jest Gwiazda Polarna, 5 tys. lat temu był nią Thuban, a za 12 tys. lat będzie nią Vega. Ziemia, jak i pozostałe planety, posiada pole magnetyczne. Nie jest ono stałe, ponieważ ulega zmianom dobowym, rocznym i wiekowym. Występują bieguny magnetyczne, które jednak nie są zgodne z położeniem biegunów geograficznych. Bieguny magnetyczne Ziemi:Grenlandia, 78° szerokości geograficznej północnej i 105° długości geograficznej zachodniejAntaktyda, 66° szerokości geograficznej południowej i 105° długości geograficznej wschodniejBiegun magnetyczny charakteryzuje się tym, że na nich igła busoli ustawia się prostopadle do powierzchni Ziemi.

Written by admin on Styczeń 31st, 2013

Tagged with , , , , ,